Minjastofnun

Húsafriðunarsjóður 2027 - opnað fyrir umsóknir

Minjastofnun Íslands auglýsir eftir umsóknum um styrki úr húsafriðunarsjóði fyrir árið 2027.

20.10.2026

Fréttir

Ársskýrsla 2025

Ársskýrsla Minjastofnunar Íslands fyrir árið 2025 er komin út.

25.08.2026

Fréttir

Skýrsla Europol "Changing tactics, changing targets: the evolving nature of museum heists"

"Changing tactics, changing targets: the evolving nature of museum heists” er heiti á nýútgefinni skýrslu Europol sem fjallar um breyttar aðferðir og áskoranir er kemur að þjófnaði á safngripum.

25.08.2026

Fréttir

Stígur lagður að Prestsvörðunni

Nýr göngustígur að Prestsvörðunni í Leiru var vígður sunnudaginn 16. ágúst við hátíðlega athöfn.

19.08.2026

Fréttir

Ísland tekur við stjórnarformennsku í Baltic Region Heritage Committee (BRHC)

Þann 1. júli 2026 tók Ísland við formennsku í Eystrasaltsráðinu af Póllandi, til eins árs, 2026-2027.

28.07.2026

Fréttir

Málþing á vegum BRHC

Málþing á vegum Minjastofnunar Póllands var haldið dagana 16. – 19. júní sl. í tengslum við formennsku Póllands í minjanefnd Eystrasaltssvæðisins.

30.06.2026

Fréttir

Fyrstu viðbrögð við vá - námskeið í björgun safnkosts

Blái Skjöldurinn í samstarfi við Borgarsögusafn Reykjavíkur bjóða upp á námskeið um björgun safnkosts og fyrstu viðbrögð við vá dagana 28. - 29. september á Árbæjarsafni.

24.06.2026

Fréttir

Uppskeruhátíð á Tyrfingsstöðum

Fornverkaskólanum hlotnaðist nýverið viðurkenning frá Europa Nostra, sem eru ein virtustu minjaverndarverðlaun í Evrópu. Í ár eru einnig að verða 20 ár síðan Fornverkaskólinn og landeigendur á Tyrfingsstöðum gerðu með sér samning um endurbyggingu torfhúsanna á staðnum. Áföngunum var fagnað á Tyrfingsstöðum sl. föstudag þar sem gestum var boðið að reka smiðshöggið á verkið.

22.06.2026

Fréttir

Óleyfisframkvæmd við Óttarsstaðafjárborg

Á miðvikudagseftirmiðdegi eftir vinnu þann 3. júní rak starfsmaður Minjastofnunar augun í færslu frá gönguklúbbnum Vesen og vergangur sem farið hafði í gönguferð að hinni friðlýstu Óttarsstaðafjárborg fyrr í vikunni. Ljóst var af myndum og færslu að þarna væru einhverjar framkvæmdir í gangi sem ekki lægi leyfi Minjastofnunar fyrir.

15.06.2026

Fréttir

Á myndinni frá vinstri: Juhana Lahti (Heritage Agency Finland), Martin Søberg (The Royal Academy Denmark), Henny Hafsteinsdóttir (Minjastofnun Íslands) og Laura Ingerpuus (National Heritage Board Estonia).

Fundur starfshóps BRHC

Fundur starfshóps minjanefndar Eystrasaltssvæðisins var haldinn í Kaupmannahöfn 4.-5. maí sl..

12.05.2026

Fréttir

Fleiri fréttir & tilkynningar

Viðburðir - á döfinni

5. ágú - 25. nóv

Húsverndarstofa

Sérfræðingar í viðhaldi á eldri húsum veita ráðgjöf á Árbæjarsafni alla miðvikudaga kl. 15-17.

13.-14. nóv

Námskeið - Varðveisla eldri húsa

Námskeið fyrir fag- og áhugafólk um viðgerðir og viðhald eldri húsa verður haldið á Árbæjarsafni dagana 13. - 14. nóvember.

3. feb - 30. jún

Húsverndarstofa

Sérfræðingar í viðhaldi á eldri húsum veita ráðgjöf á Árbæjarsafni alla miðvikudaga kl. 15-17.

Sjá viðburðadagatal

Minjavefsjá
- menningarminjar

Í Minjavefsjánni er að finna upplýsingar um menningarminjar á Íslandi.

Smellið á Íslandskortið til að fara beint inn á Minjavefsjánna.

Athugið að í Minjavefsjánni er ekki tæmandi listi yfir friðaðar og friðlýstar minjar.

Nánar um Minjavefsjá
Menningarminjadagar Evrópu

Menningarminjadagar Evrópu eru haldnir ár hvert í þeim 46 löndum sem hlut eiga að Menningarsáttmála Evrópu. Árið 1985 fóru fyrstu menningarminjadagarnir fram að frumkvæði Evrópuráðsins og árið 1999 hófst samstarf við Evrópusambandið. Dagarnir hafa farið fram á hverju ári síðan með því markmiði að vekja athygli og áhuga á ríkri og fjölbreyttri menningu þeirra samfélaga sem byggja álfuna. Á Íslandi eru dagarnir almennt haldnir í september með viðburðahaldi af ýmsu tagi.

Nánar um menningarminjadaga
Áhugavert efni

Á þessari síðu má finna áhugavert efni af ýmsum toga um menningarminjar sem Minjastofnun Íslands hefur staðið fyrir, svo sem myndbönd, jóladagatal, minjar mánaðarins og annað útgefið efni.

Skoða efni

Friðlýstar minjar

Rútshellir (Hrútshellir) undir Eyjafjöllum

Rútshellir er neðst í fjallshlíð undir Eyjafjöllum. Hann hefur lengi vakið athygli fólks, sumpart vegna legu sinnar, svo nálægt alfaraleið, en hann þykir líka falleg og býsna flókin smíð. Hann er holaður út í fíngert móberg. Sérstakt við hellinn er að enginn strompur skuli vera á honum sem nær upp í gegnum bergið og út. Eftir að fjárhúsið var byggt framan við hellinn um 1920 hefur meginhellirinn verið notaður sem hlaða en fyrir þann tíma fer ekki miklum sögum af hlutverki hellisins.

Húshólmi í Grindavíkurbæ

Kirkjulágar eru rústir vestan við Húshólma. Þeir minna á tvo smáhóla í hrauninu sem myndaðist á 12. öld, Ögmundarhraun. Í neðri láginni er rúst sem talin er vera af kirkju og um hana er bogadreginn garður. Telja sumir að kirkja þessi hafi verið í notkun allt fram til ársins 1563. Í norðurhluta lágarinnar er tóft sem hefur vakið mikla athygli á Húshólmasvæðinu. Þar stóð skáli þegar hraunið rann. Skálinn hvarf ekki alveg heldur rann hraunið umhverfis húsið sem mótar nú útlínur hans.

Betuhús í Æðey

Í norðanverðu Ísafjarðardjúpi kúrir Æðey undir fjöllum Snæfjallastrandar, sem skýlir henni fyrir norðanáttinni. Þar má m.a. finna Betuhús. Sagan segir að hús þetta hafi verið hluti af byggingum sem reistar voru í Reykjanesi við Ísafjarðardjúp í tengslum við saltframleiðslu sem þar fór fram á árunum 1773-1793 samkvæmt fyrirmælum Danakonungs.

Hofstaðir í Mývatnssveit

Á Hofstöðum í Mývatnssveit er að finna einn merkasta minjastað landsins. Þar hefur stærsti þekkti víkingaaldarskáli landsins verið rannsakaður í þrígang. Einnig fannst þar kirkja og kirkjugarður frá 10. öld. Nýlega kom í ljós annað bæjarstæði á Hofstöðum rétt norðan túns þar sem finna má annan víkingaaldarskála ásamt útihúsum og kumlateig. Fjöldi annarra fornleifa er að finna á jörðinni, m.a. flókið og mikið garðakerfi á heiðinni.

Hegningarhúsið í Reykjavík

Hegningarhúsið við Skólavörðustíg í Reykjavík er eitt af þeim húsum sem eru órjúfanlega tengd borgarvitund Reykvíkinga. Það var reist á árunum 1871-1873 og var ekki aðeins tugthús heldur einnig ráð- og dómhús Reykjavíkur. Danski byggingarmeistarinn Klentz er höfundur byggingarinnar. Veggirnir eru tvíhlaðnir úr holtasteinum, lögðum í kalk. Óreglulegt hleðslumynstrið myndar skemmtilega andstæðu við annars rólegar útlínur hússins.

Völundarhúsið í Dritvík

Völundarhúsið í dritvík á Snæfellsnesi Það má segja að mannvirkið sé nokkuð einstakt hér á landi en það er hlaðið steinaröðum sem mynda um 11 hringi sem eru hver innan í öðrum. Brynjúlfur Jónsson frá Minna-Núpi teiknaði það upp um aldamótin 1900. Að sögn heimamanna hefur það verið endurhlaðið, sennilega um miðja 20. öldina. Orðið völundarhús er fyrst notað í rituðum heimildum hér á landi á 14. öld.

Víðimýrarkirkja í Skagafirði

Torfkirkjan á Víðimýri í Skagafirði var reist árið 1834 af Jóni Samsonarsyni smið og alþingismanni frá Keldudal. Líklega hefur kirkja fyrst verið reist á Víðimýri fljótlega eftir kristnitöku í landinu. Samkvæmt elsta máldaga frá um 1318 var kirkja á Víðimýri helguð Maríu guðsmóður og Pétri postula. Víðimýrarkirkja er ein af örfáum torfkirkjum sem varðveist hafa á landinu og er hluti af Húsasafni Þjóðminjasafns Íslands. Torf kirkjunnar er endurnýjað reglulega en hlutar úr timburklæðningu og innviðir eru að mestu upprunalegir. Vegggrind kirkjunnar er úr bindingsverki og er að innanverðu klædd ómáluðu spjaldaþili. Í lofti er reisifjöl á langböndum.

Djáknadys í Hamarsfirði

Djáknadys er strýtumyndaður grjóthaugur, um 2 - 5 m hár og 10 x 15 m að umfangi. Fast neðan við dysina liggur gamall vegslóði sem talinn er hafa verið lagður upp úr aldamótunum 1900. Sagan segir að á þessum stað hafi presturinn á Hálsi og djákninn á Hamri hist og þeir barist til dauða. Voru þeir báðir dysjaðir á staðnum og er nafn Djáknadysjar þannig tilkomið.

Húsafriðunarsjóður 2027

Húsafriðunarsjóður 2027 - opnað fyrir umsóknir

Ársskýrsla 2025

Skýrsla Europol "Changing tactics, changing targets: the evolving nature of museum heists"

Stígur lagður að Prestsvörðunni

Ísland tekur við stjórnarformennsku í Baltic Region Heritage Committee (BRHC)

Málþing á vegum BRHC

Fyrstu viðbrögð við vá - námskeið í björgun safnkosts

Uppskeruhátíð á Tyrfingsstöðum

Óleyfisframkvæmd við Óttarsstaðafjárborg

Fundur starfshóps BRHC

Viðburðir - á döfinni

Húsverndarstofa

Námskeið - Varðveisla eldri húsa

Húsverndarstofa

Minjavefsjá- menningarminjar

Menningarminjadagar Evrópu

Áhugavert efni

Friðlýstar minjar

Rútshellir (Hrútshellir) undir Eyjafjöllum

Húshólmi í Grindavíkurbæ

Betuhús í Æðey

Hofstaðir í Mývatnssveit

Hegningarhúsið í Reykjavík

Völundarhúsið í Dritvík

Víðimýrarkirkja í Skagafirði

Djáknadys í Hamarsfirði

Minjavefsjá
- menningarminjar